انگشتان دست از بخشهایی هستند که تقریباً در تمام فعالیتهای روزمره درگیر میشوند؛ از تایپ کردن و کار با ابزار گرفته تا ورزش و انجام کارهای ساده خانه. به همین دلیل، وارد شدن ضربه، گیر کردن انگشت، افتادن جسم سنگین روی دست یا حتی پیچ خوردن شدید آن میتواند باعث آسیب استخوانی شود. گاهی نشانههای آسیب کاملاً واضح هستند، اما در بعضی موارد تشخیص شکستگی از روی ظاهر انگشت آسان نیست.
درد، تورم، کبودی و محدود شدن حرکت از نشانههای رایج آسیب انگشت هستند، اما همین علائم ممکن است در پیچخوردگی یا آسیب بافتهای نرم نیز دیده شوند. به همین دلیل نمیتوان تنها با نگاه کردن به انگشت با اطمینان گفت که استخوان شکسته است. در بسیاری از موارد، معاینه پزشک و تصویربرداری برای تشخیص دقیق لازم است.
اگر بعد از ضربه انگشت تغییر شکل داده، حرکت آن بسیار دشوار شده یا درد و تورم قابل توجهی ایجاد شده است، بهتر است بررسی پزشکی را به تأخیر نیندازید. تشخیص درست در روزهای ابتدایی میتواند از جوش خوردن استخوان در وضعیت نامناسب و ایجاد محدودیت حرکتی در آینده جلوگیری کند.
علائم شکستگی انگشت دست چیست؟
یکی از اولین نشانههایی که بعد از آسیب توجه فرد را جلب میکند، درد است. شدت درد به نوع و محل آسیب بستگی دارد و ممکن است بلافاصله پس از ضربه ایجاد شود یا هنگام حرکت دادن انگشت بیشتر شود. اگر درد شدید باشد یا با گذشت زمان کاهش پیدا نکند، احتمال آسیب جدیتر مطرح میشود.
تورم نیز بسیار شایع است. گاهی تورم تنها در اطراف محل آسیب دیده میشود و گاهی بخش بیشتری از انگشت یا حتی دست را درگیر میکند. ورم انگشت دست بعد از ضربه میتواند در شکستگی، پیچخوردگی، کوفتگی و سایر آسیبهای بافتی ایجاد شود؛ بنابراین به تنهایی نمیتواند وجود شکستگی را اثبات کند.
کبودی نیز یکی دیگر از علائم احتمالی است. خونریزی از رگهای کوچک زیر پوست پس از ضربه میتواند باعث تغییر رنگ پوست شود. کبودی انگشت دست ممکن است در همان ساعات اولیه ظاهر شود یا طی یک تا دو روز بیشتر دیده شود.
کاهش توانایی حرکت انگشت اهمیت بیشتری دارد. ممکن است فرد به دلیل درد نتواند انگشت را خم یا صاف کند، یا حرکت دادن آن باعث افزایش شدید درد شود. در برخی شکستگیها نیز انگشت ظاهری غیرطبیعی پیدا میکند یا نسبت به انگشت سالم در زاویه متفاوتی قرار میگیرد.
گاهی صدای تق یا شکستگی در زمان حادثه نیز گزارش میشود. البته شنیدن چنین صدایی بهتنهایی برای تشخیص کافی نیست و ممکن است در برخی آسیبهای دیگر نیز اتفاق بیفتد.
بیحسی یا احساس گزگز نیز باید جدی گرفته شود، بهخصوص اگر بعد از ضربه ایجاد شده باشد. آسیب شدید میتواند روی عصب یا جریان خون انگشت اثر بگذارد و در چنین شرایطی ارزیابی سریع پزشکی اهمیت دارد.
برای کسی که میپرسد از کجا بفهمیم انگشت دست شکسته، پاسخ این است که ترکیب علائم میتواند احتمال شکستگی را مطرح کند، اما تشخیص قطعی معمولاً با معاینه و در صورت نیاز تصویربرداری انجام میشود.
مسیر بهبودی شما از ریویتا آغاز میشود
از درمان درد و آسیبهای حرکتی تا بازتوانی و بازگشت به فعالیت روزمره
۰۲۱۹۲۰۰۶۶۴۵
انواع شکستگی انگشت
استخوانهای انگشت را فالانژ مینامند و هر انگشت بهجز شست معمولاً سه استخوان دارد. شست دو استخوان دارد. شکستگی میتواند در هر یک از این قسمتها ایجاد شود و شدت آن نیز از یک ترک یا شکستگی ساده تا آسیبهای پیچیدهتر متفاوت است.
در یک شکستگی ساده، استخوان ممکن است شکسته باشد اما قطعات آن جابهجا نشده باشند. این نوع آسیب در بسیاری از موارد با روشهای غیرجراحی مانند آتل یا بستن انگشت آسیبدیده به انگشت مجاور درمان میشود.
در شکستگی جابهجا شده، قطعات استخوان از موقعیت طبیعی خود فاصله گرفتهاند. در این حالت ممکن است پزشک ابتدا استخوان را در موقعیت مناسب قرار دهد و سپس برای حفظ وضعیت آن از آتل یا گچ استفاده کند.
برخی شکستگیها نیز ناپایدار هستند و احتمال جابهجایی مجدد دارند. در این شرایط ممکن است روشهای تخصصیتر برای ثابت نگه داشتن استخوان لازم باشد.
شکستگی باز وضعیت جدیتری محسوب میشود؛ در این حالت زخم پوستی با محل شکستگی ارتباط دارد و گاهی استخوان از طریق زخم دیده میشود. این نوع آسیب به دلیل خطر عفونت نیازمند ارزیابی و درمان سریع است.
محل شکستگی نیز اهمیت دارد. آسیب در نزدیکی مفصل ممکن است در صورت درمان نامناسب روی حرکت انگشت تأثیر بگذارد. بنابراین نوع شکستگی، محل آن، میزان جابهجایی و وضعیت مفصل همگی در انتخاب روش درمان نقش دارند.
برای انجام خدمات فیزیوتراپی دست و کسل اطلاعات بیشتر کلیک کنید.
علت شکستگی انگشت
شکستگی انگشت معمولاً در اثر وارد شدن نیرویی بیشتر از توان تحمل استخوان ایجاد میشود. ضربه مستقیم یکی از شایعترین دلایل است؛ برای مثال برخورد شدید توپ، افتادن جسم سنگین روی دست یا ضربه هنگام انجام فعالیتهای ورزشی.
گیر کردن انگشت در در، کشیده شدن ناگهانی انگشت یا پیچ خوردن آن نیز میتواند باعث شکستگی شود. در ورزشهای برخوردی، احتمال آسیب بیشتر است، زیرا انگشت ممکن است در اثر برخورد با بازیکن، زمین یا تجهیزات ورزشی تحت فشار قرار بگیرد.
زمین خوردن و تلاش برای گرفتن بدن با دست نیز میتواند به انگشتها فشار وارد کند. در چنین شرایطی ممکن است علاوه بر استخوان، رباطها، تاندونها یا سایر بافتهای دست نیز آسیب ببینند.
گاهی آسیب با شدت کمتری اتفاق میافتد اما استخوان به دلیل برخی بیماریها یا کاهش تراکم استخوان، مقاومت کمتری دارد. در این شرایط ضربهای که برای یک فرد سالم آسیب جدی ایجاد نمیکند، ممکن است باعث شکستگی شود.
به همین دلیل، شدت ضربه همیشه معیار دقیقی برای قضاوت درباره شکستگی نیست. اگر علائم پس از حادثه قابل توجه باشند، بهتر است انگشت بررسی شود.
تشخیص شکستگی انگشت
تشخیص معمولاً با بررسی نحوه ایجاد آسیب و معاینه دست شروع میشود. پزشک محل درد و حساسیت، تورم، تغییر شکل، دامنه حرکت و وضعیت خونرسانی و حس انگشت را بررسی میکند.
در بسیاری از موارد برای تأیید شکستگی، عکس رادیولوژی درخواست میشود. تصویربرداری با اشعه ایکس میتواند وجود شکستگی، محل آن و در بسیاری از موارد میزان جابهجایی استخوان را مشخص کند.
گاهی آسیب پیچیدهتر است یا پزشک به درگیری بافتهای اطراف شک دارد. در چنین شرایطی ممکن است تصویربرداریهای تکمیلی بر اساس وضعیت فرد درخواست شوند.
تشخیص شکستگی انگشت دست تنها با بررسی میزان درد امکانپذیر نیست. بعضی شکستگیها درد زیادی ایجاد میکنند و بعضی آسیبها با وجود شکستگی ممکن است درد نسبتاً محدودی داشته باشند. به همین دلیل بهتر است بعد از یک ضربه قابل توجه، بهخصوص در صورت تورم یا تغییر شکل، از خودتشخیصی پرهیز شود.
پزشک همچنین باید بررسی کند که انگشت هنگام خم کردن، مسیر طبیعی خود را حفظ میکند یا خیر. چرخش غیرطبیعی انگشت یا روی هم قرار گرفتن آن با انگشت مجاور هنگام مشت کردن میتواند نشانه مهمی از آسیب استخوانی یا چرخش قطعات شکستگی باشد.
جهت کسب اطلاعات در رابطه با مگنت تراپی در اینجا کلیک کنید.
تا قبل از مراجعه به پزشک چه کار کنیم؟
اگر احتمال شکستگی وجود دارد، اولین اقدام کاهش استفاده از دست آسیبدیده است. تلاش برای خم و راست کردن مکرر انگشت یا امتحان کردن قدرت آن میتواند درد و آسیب را بیشتر کند.
بالا نگه داشتن دست نیز میتواند به کاهش تورم کمک کند. برای کنترل درد و تورم، میتوان کمپرس سرد را داخل یک پارچه قرار داد و برای مدت کوتاه روی محل آسیب گذاشت. تماس مستقیم یخ با پوست توصیه نمیشود.
اگر انگشت یا دست حلقه و زیورآلات دارد، بهتر است آنها را هرچه سریعتر خارج کنید، زیرا تورم ممکن است باعث گیر کردن حلقه و ایجاد فشار روی انگشت شود.
اگر زخم باز وجود دارد، آن را با یک پوشش تمیز بپوشانید و از دستکاری محل زخم یا تلاش برای جا انداختن استخوان خودداری کنید.
در صورت دسترسی به تجهیزات مناسب، ممکن است انگشت تا زمان رسیدن به پزشک با یک وسیله حمایتی بیحرکت نگه داشته شود؛ اما نباید آن را بیش از حد محکم ببندید، زیرا فشار زیاد میتواند گردش خون را مختل کند.
یکی از اشتباهات رایج، تلاش برای صاف کردن انگشت تغییر شکل یافته در خانه است. اگر استخوان یا مفصل جابهجا شده باشد، جااندازی باید توسط فرد متخصص انجام شود.
بیشتر بدانید: تفاوت طب سوزنی و درای نیدلینگ
چه علائمی نیاز به مراجعه فوری دارند؟
هر آسیب انگشت الزاماً یک اورژانس پزشکی نیست، اما برخی علائم نشان میدهند که مراجعه سریع ضروری است. تغییر شکل واضح انگشت یکی از این موارد است. اگر انگشت در زاویه غیرطبیعی قرار گرفته یا نسبت به انگشت سالم به شکل غیرمعمولی چرخیده است، بهتر است سریع بررسی شود.
تغییر رنگ شدید، آبی یا بسیار رنگپریده شدن انگشت نیز میتواند نشاندهنده اختلال در جریان خون باشد. بیحسی قابل توجه یا از دست رفتن حس نیز نیاز به ارزیابی فوری دارد.
اگر پوست پاره شده و استخوان دیده میشود یا زخم عمیقی در محل آسیب وجود دارد، احتمال شکستگی باز مطرح است و فرد باید در سریعترین زمان ممکن تحت مراقبت پزشکی قرار بگیرد.
درد بسیار شدید، ناتوانی در حرکت دادن انگشت یا افزایش سریع تورم نیز از مواردی هستند که نباید نادیده گرفته شوند.
در چنین شرایطی، منتظر ماندن برای اینکه علائم خودبهخود از بین بروند، تصمیم مناسبی نیست. آسیبهای انگشت اگر با وضعیت نامناسب جوش بخورند، ممکن است باعث محدودیت حرکت، تغییر شکل یا کاهش عملکرد دست شوند.
تفاوت شکستگی انگشت با ضربدیدگی و دررفتگی چیست؟
ضربدیدگی معمولاً به آسیب بافتهای نرم اطراف انگشت گفته میشود و میتواند باعث درد، تورم و کبودی شود، بدون اینکه الزاماً استخوان شکسته باشد. با این حال، گاهی علائم ضربدیدگی شدید و شکستگی بسیار شبیه یکدیگر هستند.
دررفتگی زمانی اتفاق میافتد که سطوح مفصل از موقعیت طبیعی خود خارج شوند. در این حالت معمولاً تغییر شکل مفصل، درد شدید و محدودیت حرکت دیده میشود.
تفاوت شکستگی و دررفتگی انگشت همیشه از روی ظاهر مشخص نیست و حتی ممکن است هر دو نوع آسیب همزمان اتفاق بیفتند. به همین دلیل، بعد از ضربه شدید نباید صرفاً بر اساس توانایی حرکت دادن انگشت تصمیم گرفت.
برای مثال، ممکن است فردی با وجود شکستگی بتواند انگشت خود را تا حدی حرکت دهد. بنابراین توانایی حرکت کردن به معنای سالم بودن استخوان نیست.
علائم شکستگی یا در رفتگی انگشت دست میتوانند شامل درد، تورم، تغییر شکل و محدودیت حرکت باشند. در موارد مشکوک، معاینه و تصویربرداری به تشخیص دقیق کمک میکند.
همچنین باید توجه داشت که برخی آسیبهای تاندونی نیز میتوانند باعث ناتوانی در خم یا صاف کردن یک قسمت از انگشت شوند. بنابراین اگر بعد از ضربه، نوک انگشت یا یکی از مفاصل آن در وضعیت غیرطبیعی باقی میماند، بررسی پزشکی اهمیت دارد.
درمان شکستگی انگشت دست
روش درمان به نوع شکستگی بستگی دارد. شکستگیهای ساده و پایدار در بسیاری از موارد بدون جراحی درمان میشوند. پزشک ممکن است از آتل یا روش بستن انگشت آسیبدیده به انگشت سالم مجاور استفاده کند تا استخوان در موقعیت مناسب باقی بماند.
اگر استخوان جابهجا شده باشد، ممکن است ابتدا نیاز به اصلاح موقعیت آن وجود داشته باشد. پس از قرار گرفتن استخوان در وضعیت مناسب، برای حفظ آن از آتل یا روشهای دیگر استفاده میشود.
در شکستگیهای پیچیده، ناپایدار یا برخی آسیبهای نزدیک مفصل، ممکن است جراحی لازم شود. در این روش بسته به شرایط میتوان از پین، پیچ، پلاک یا روشهای دیگر برای ثابت نگه داشتن قطعات استخوان استفاده کرد.
درمان نباید فقط روی جوش خوردن استخوان متمرکز باشد؛ حفظ حرکت انگشت نیز اهمیت زیادی دارد. بیحرکت ماندن بیش از حد میتواند باعث خشکی مفاصل شود. به همین دلیل، زمان شروع حرکت و تمرین باید طبق دستور پزشک یا متخصص توانبخشی مشخص شود.
شکستگی انگشت دست چقدر طول میکشد تا خوب شود؟
بسیاری از شکستگیهای انگشت حدود ۶ تا ۸ هفته برای جوش خوردن استخوان زمان نیاز دارند، اما مدت بهبودی به محل و نوع شکستگی، میزان جابهجایی، وضعیت عمومی فرد و روش درمان بستگی دارد.
حتی پس از جوش خوردن استخوان ممکن است تورم، خشکی یا ضعف انگشت برای مدتی باقی بماند و بازگشت کامل قدرت دست زمان بیشتری نیاز داشته باشد.
بنابراین پایان دوره بیحرکتی الزاماً به معنی بازگشت فوری دست به وضعیت قبلی نیست و توانبخشی و حرکت تدریجی میتواند بخشی از روند بهبود باشد.
آیا شکستگی انگشت دست بدون گچ گرفتن خوب میشود؟
بله، همه شکستگیهای انگشت به گچ کامل نیاز ندارند. برخی شکستگیهای ساده و پایدار ممکن است با آتل یا بستن انگشت آسیبدیده به انگشت مجاور درمان شوند.
انتخاب روش مناسب به نوع و محل شکستگی و میزان جابهجایی استخوان بستگی دارد و باید بعد از معاینه و تصویربرداری مشخص شود.
بعد از شکستگی انگشت دست چه کارهایی نباید انجام داد؟
پس از آسیب، نباید انگشت را برای امتحان کردن وضعیت شکستگی مرتب خم و راست کرد یا تلاش کرد استخوان و مفصل را در خانه جا انداخت.
همچنین تا زمانی که پزشک اجازه نداده است، بهتر است از بلند کردن اجسام سنگین، گرفتن محکم وسایل و فعالیتهایی که فشار زیادی به انگشت وارد میکنند خودداری شود.
اگر انگشت آتل یا بانداژ دارد، نباید آن را بیش از حد محکم بست؛ افزایش بیحسی، تغییر رنگ یا سرد شدن انگشت میتواند نشانه اختلال در گردش خون باشد.
مصرف دارو نیز باید با توجه به شرایط فرد و دستور پزشک یا داروساز انجام شود، بهخصوص اگر فرد بیماری زمینهای یا داروهای دیگری مصرف میکند.
جمعبندی
آسیب انگشت دست همیشه به معنی شکستگی نیست و علائمی مانند درد، تورم و کبودی میتوانند در ضربدیدگی یا آسیب رباطها و تاندونها نیز دیده شوند. با این حال، تغییر شکل انگشت، درد شدید، محدودیت قابل توجه حرکت، بیحسی یا تغییر رنگ میتواند نشانه آسیب جدیتر باشد.
برای تشخیص دقیق، معاینه پزشکی و در بسیاری از موارد تصویربرداری با اشعه ایکس انجام میشود. روش درمان نیز بر اساس نوع شکستگی انتخاب میشود و ممکن است از آتل و بستن انگشت تا جااندازی یا جراحی متفاوت باشد.
نکته مهم این است که شکستگی انگشت را نباید صرفاً به دلیل اینکه درد قابل تحمل است یا انگشت هنوز حرکت میکند، نادیده گرفت. تشخیص و درمان مناسب میتواند احتمال تغییر شکل، خشکی مفصل و محدودیت حرکتی در آینده را کاهش دهد.
سوالات متداول
آیا انگشت شکسته را میتوان حرکت داد؟
بله، در بعضی شکستگیها فرد هنوز میتواند انگشت را تا حدی حرکت دهد؛ بنابراین توانایی حرکت کردن بهتنهایی شکستگی را رد نمیکند.
برای تشخیص شکستگی انگشت دست چه آزمایشی لازم است؟
معاینه پزشک و عکس رادیولوژی معمولاً روش اصلی بررسی هستند و در آسیبهای پیچیده ممکن است تصویربرداریهای تکمیلی نیز لازم شود.
شکستگی انگشت دست چقدر طول میکشد تا خوب شود؟
بسیاری از شکستگیها طی حدود ۶ تا ۸ هفته جوش میخورند، اما بازگشت کامل قدرت و حرکت ممکن است بیشتر طول بکشد.
آیا شکستگی انگشت دست بدون گچ گرفتن خوب میشود؟
برخی شکستگیهای پایدار با آتل یا بستن انگشت به انگشت مجاور درمان میشوند و الزاماً به گچ کامل نیاز ندارند.
بعد از شکستگی انگشت دست چه کارهایی نباید انجام داد؟
نباید انگشت را به زور حرکت داد، استخوان یا مفصل را در خانه جا انداخت یا پیش از بهبود کامل، فعالیتهای سنگین و پرفشار انجام داد.
